Serwisy tematyczne:
alt

O szczepionkach i szczepieniach

W ostatnich latach wzrosła liczba chorób, którym możemy skutecznie zapobiegać poprzez szczepienia ochronne.1 Zarówno szczepienia obowiązkowe (bezpłatne) jak i zalecane (płatne) są niezmiernie ważne - chronią przed chorobami zakaźnymi, które mogą być bardzo groźne zdrowia, a nawet życia człowieka.

1. Ślusarczyk J., Charakterystyka szczepionek [w]: Wakcynologia, Wydanie II, red. W. Magdzik, D. Naruszewicz-Lesiuk, A. Zieliński, alfa-medica press, Bielsko-Biała 2007:63-66

Jakie są rodzaje szczepionek?

Rodzaje szczepionek ze względu na swoistość, specyficzność odpowiedzi immunologicznej:1
  • Szczepionki swoiste – zapobiegające konkretnym jednostkom chorobowym (np.: błonica, krztusiec, tężec, odra, świnka, różyczka)
  • Szczepionki nieswoiste – zwiększające poziom ogólnej odporności (np. preparat Panodina).
w górę
Rodzaje szczepionek ze względu na formę antygenu:1
  • Szczepionki żywe atenuowane (odzjadliwione, czyli pozbawione właściwości zakaźnych) – w 1881 wprowadzone przez Ludwika Pasteura, obecnie przykładem są: doustna szczepionka przeciw poliomyelitis (OPV), szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR)
  • Szczepionki zabite – np.: pełnokomórkowa składowa krztuścowa (Pw) szczepionki DTPw.
  • Szczepionki zawierające produkty metabolizmu bakterii (toksoidy, dawniej anatoksyny) – toksyny pozbawione zjadliwości, lecz o zachowanych właściwościach antygenowych. Przykład: składowa tężcowa (T) i błonicza (D) szczepionki DTP.
  • Szczepionki otrzymywane metodą inżynierii genetycznej, np.: szczepionka przeciw WZW typu B.
  • Szczepionki podjednostkowe – zawierają rozbite drobnoustroje lub ich fragmenty. Antygen danego patogenu jest połączony (skoniugowany) z nośnikiem białkowym. Przykład: antygen Haemophilus influenzae b (Hib) na nośniku białkowym.
w górę
Rodzaje szczepionek ze względu na postać preparatu:1
  • Szczepionki płynne
  • Szczepionki liofilizowane (produkowane w postaci proszku; przed szczepieniem należy rozpuścić proszek w rozpuszczalniku dołączonym do opakowania szczepionki. Przykład: szczepionka przeciwko odrze, śwince, różyczce czy ospie wietrznej.
w górę
Rodzaje szczepionek ze względu na sposób podawania:1
  • Doustne, np. szczepionka przeciwko rotawirusom
  • Domięśniowe, np. szczepionka przeciwko pneumokokom
  • Śródskórne, np. szczepionka przeciwko gruźlicy
  • Podskórne, np. ospa wietrzna
  • Donosowe np. szczepionka przeciwko grypie dostępna w USA
w górę
Rodzaje szczepionek ze względu na rodzaj drobnoustroju stosowanego w szczepionce:1
  • Wirusowe – szczepionka przeciwko odrze, śwince, różyczce
  • Bakteryjne– szczepionka przeciwko pneumokokom
  • Mieszane
w górę
Szczepionki skojarzone

Szczepionki skojarzone to szczepionki, które uodparniają jednocześnie przed kilkoma chorobami zakaźnymi. Zawierają one w swym składzie różne drobnoustroje lub antygeny pochodzące z różnych drobnoustrojów (wirusów i/lub bakterii np. szczepionki 3-składnkowe - DTPw, DTPa, MMR, szczepionki 5 składnikowe- DTPa-IPV-Hib, a nawet 6-składnikowe - DTPa-IPV-Hib-HBV)*1,2

*DTPw – szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi ( zawierająca pełnokomórkowy składnik krztuśca)


DTPa – szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (zawierająca bezkomórkowy składnik krztuśca)
MMR- skojarzona szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce
DTPa-IPV-Hib- szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (zawierająca bezkomórkowy składnik krztuśca), poliomielitis, zakażeniom Haemophilus influenzae typu b
DTPa-IPV-Hib-HBV- szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (zawierająca bezkomórkowy składnik krztuśca), poliomielitis, zakażeniom Haemophilus influenzae typu b i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B

w górę
Szczepionki monowalentne:1

Zawierają jeden rodzaj drobnoustroju lub antygeny z drobnoustroju jednego rodzaju. Szczepionki te uodparniają przeciwko jednej chorobie zakaźnej; np. szczepionka monowalentna przeciwko tężcowi.

w górę
Szczepionki poliwalentne:1
  • Zawierające antygeny kilku serotypów (podtypów) jednego gatunku drobnoustroju – uodparniają przeciwko kilku chorobom, które może spowodować każdy z serotypów. Np. szczepionka przeciwko pneumokokom,
  • Zawierające antygeny kilku typów (podtypów) jednego gatunku drobnoustroju – uodparniają przeciwko jednej chorobie. Np. szczepionka przeciwko infekcjom rotawirusowym przewodu pokarmowego u dzieci, czy szczepionka przeciwko grypie sezonowej
w górę
Czytaj dalej "Jaka jest rola szczepień"

1. Ślusarczyk J. Charakterystyka szczepionek [w]: Wakcynologia, wyd. II, poszerzone i aktualizowane, pod red. Magdzik W, Naruszewicz-Lesiuk D, Zieliński A, alfamedica press, Bielsko-Biała 2007; 2. www.emea.europa.eu, styczeń 2010

Obejmij Mnie SzczepieniemO szczepieniach i szczepionkachJakie znaczenie ma układ odpornościowy?Jak działa szczepionka?Jakie są rodzaje szczepionek?Jaka jest rola szczepień?Co to jest wakcynologia?
Szczepienia dla niemowlątKalendarz szczepieńNajczęściej zadawane pytania
Zapytaj ekspertaDla maluchówDla mamyDla taty

Powiadom znajomego rodzica

Treści zamieszczone na stronie internetowej www.szczepienia.pl mają wyłącznie charakter informacyjny, nie mogą być traktowane jako forma konsultacji medycznej
i nie mogą zastąpić konsultacji lekarza, do którego należy ostateczna decyzja o sposobie i zakresie stosowanego leczenia.

Stosujemy się do standardu HONcode dla wiarygodnej
informacji zdrowotnej: sprawdź tutaj
Wykonawca: Active Pharma Sp. z o.o.
Strona główna|Nota Prawna|Regulamin|Mapa strony
Data ostatniej modyfikacji: 19 września 2011 VAC/11/03/02