Ostra, bardzo zakaźna choroba wywoływana przez wirusa grypy, szerząca się drogą kropelkową i powodująca cykliczne epidemie i pandemie.1*
Choroba objawia się złym samopoczuciem, bólami mięśniowymi, kilkudniowa gorączką i różnie nasilonymi objawami ze strony układu oddechowego, jak katar czy suchy kaszel.1,2
Większość zachorowań na grypę występuje zimą (od grudnia do marca) i charakteryzuje się łagodnym przebiegiem.2
Grypa może prowadzić do poważnych powikłań takich jak:
- zapalenia płuc, ucha środkowego i inne powikłania oddechowe2
- rzadziej zapalenie mięśnia sercowego i inne powikłania ze strony serca2
U osób starszych grypa i jej powikłania mogą być przyczyną śmierci, u dzieci zdarza się to niezwykle rzadko.
Epidemia * –(z gr. epi: nawiedzający + demos: ludzi, ang. epidemic) – występowanie w określonym czasie i na określonym terenie przypadków zachorowań, zachowań lub innych zjawisk związanych ze zdrowiem w liczbie istotnie większej niż oczekiwana. W języku potocznym termin epidemia używany jest często jako synonim masowych zachorowań wywołanych chorobami zakaźnymi.
Pandemia * - (gr. pan = 'wszyscy' + gr. demos = 'lud') – epidemia obejmująca rozległe obszary, np. cały kontynent lub nawet świat; epidemia danej choroby zakaźnej, występująca w tym samym czasie w różnych krajach i na różnych kontynentach.
Wirusy grypy
Wirusy grypy dziela się na dwa rodzaje - pierwszy obejmuje wirusy grypy A i B , drugi - wirus grypy C.3,4
Typy wirusa A, B i C różnią się pod względem epidemiologicznym, jednakże tylko wirusy typu A mogą wywołać duże epidemie i pandemie.3,4
Występowanie podtypów wirusa grypy typu A.4,5
|
Człowiek
|
głównie
|
H1N1, H2N2
|
|
sporadycznie
|
H5N1, H9N2, H1N2, H7N7
|
|
ptactwo (w tym wodne)
|
H1-H15, N1-N9
|
|
świnia
|
H1N1, H3N2
|
|
koń
|
H3N8, H7N7
|
|
walenie
|
H13N2, H13N9
|
|
norka
|
H10N4
|
|
foka
|
H7N7
|
|
indyk
|
H5N8
|
|
kaczki, gęsi, przepiórki, gołębie
|
H9N2
|
Wirus grypy A zakaża nie tylko ludzi, ale także konie(H3N8, H7N7), świnie(H1N1), ssaki wodne (wieloryby i foki) oraz ptaki. Dla człowieka zakaźne są podtypy od H1 do H3, oraz od N1 do N2, z których znaczenie epidemiologiczne mają podtypy H3N2 i H1N1.1 Wirus grypy B zakaża wyłącznie człowieka. Choroba przez niego wywołana ma zwykle łagodny charakter, choć u wielu pacjentów występuje pełen obraz kliniczny i komplikacje, tak jak w przypadku grypy A.4
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania grypie jest szczepienie ochronne.6
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), co roku określa zalecany skład szczepionki, (czyli określa typy wirusa grypy, których antygeny powinny znaleźć się w szczepionce na dany sezon grypowy w danej strefie geograficznej).7
* dostępne na: http://pl.wikipedia.org/wiki/Pandemia, styczeń 2010 oraz na http://pl.wikipedia.org/wiki/Epidemia, styczeń 2010
1. Kuszewski Grypa [w]: Magdzik W. i wsp. Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka, alfamedica press, Bielsko-Biała 2004:120-121
2. L. Szenborn, Choroby zakaźne i szczepienia ochronne, Wyd. Medycyna Praktyczna, 2008, str. 235
3. Brydak L. Szczepionka przeciwko Grypie [w]: Magdzik W. Wakcynologia, wyd. popr, 2007, s. 391-396
4. CDC. Pink Book. Influenza 2009:136 -156
5. Brydak LB, Grypa i jej profilaktyka, Termedia, Poznań ƒ 2004:29
6. Program Szczepień Ochronnych na 2011 rok Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 października 2010 roku (Dz. Urz. MZ. z dnia 29 października 2010 r. Nr 12, poz. 70)
7. Ślusarczyk J.: Charakterystyka szczepionek w: Wakcynologia, red. Magdzik W. et al., wyd. II popr. i aktualizowane, α-medica press, Bielsko Biała, 2007.