referencje:

  1. Medical News Today All about pneumococcal disease. http://www.medicalnewstoday.com/info/pneumococcal-disease (dostęp z dn. 07.08.2017).;
  2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 3.11.2016r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. https://gis.gov.pl/zdrowie/szczepienia-ochronne (dostęp z dn. 08.112017).;
  3. Program Szczepień Ochronnych na rok 2018. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dn. 31.101.2017 r. https://gis.gov.pl/images/ep/so/pso_2017_-_nowelizacja.pdf (dostęp z dn. 07.08.2017).;
  4. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Dz.U.2016.1866 t.j. z dnia 2016.11.18;
  5. O’Brien KL, et al. Burden of disease caused by Streptococcus pneumoniae in children younger than 5 years: global estimates. Lancet 2009;374:893–902.;
  6. Centers for Disease Control and Prevention. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases, 13th ed. 2015. www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/pneumo.pdf (dostęp z dn. 07.08.2017).;
  7. Stetzenbach LD, Buttner MP, Cruz P. Detection and enumeration of airborne biocontaminants. Current Opinion in Biotechnology. 2004;15(3):170–174;
  8. Nicas M, Nazaroff WW, Hubbard A. Toward understanding the risk of secondary airborne infection: emission of respirable pathogens. J Occup Environ Hyg 2005;2(3):143–154;
  9. Bogaert D, De Groot R, Hermans PW: Streptococcus pneumoniae colonisation: the key to pneumococcal disease. Lancet Infect Dis 2004, 4:144-54.;
  10. Shak JR, et al. Novel role for the Streptococcus pneumoniae toxin pneumolysin in the assembly of biofilms. mBio 2013;4(5):e00655-13. doi:10.1128/mBio.00655-13.;
  11. Zalecenia Polskiej Grupy Roboczej ds. Inwazyjnej Choroby Pneumokowej (IChP) u Dzieci dotyczące stosowania siedmiowalentniej skoniugowanej szczepionki przeciwpneumokokowej (PCV7). Pediatr Pol 2007; 82 (5–6): 486–491;
  12. CDC. Pneumococcal Disease. Clinical Features. Dostępne z: https://www.cdc.gov/pneumococcal/clinicians/clinical-features.html;
  13. Schnappauf C. et al: Invasive pneumococcal diseases in children and adolescents– a single centre experience. BMC Research Notes 2014, 7:145; dostępne z: http://www.biomedcentral.com/1756-0500/7/145;
  14. Stockmann C et al.: Pneumococcal Meningitis in Children: Epidemiology, Serotypes, and Outcomes From 1997–2010 in Utah. Pediatrics 2013;132:421-428.;
  15. Tan TQ. Pediatric Invasive Pneumococcal Disease in the United States in the Era of Pneumococcal Conjugate Vaccines. Clin Microbiol Rev 2012;25(3):409-19;
  16. CDC. Epidemiology and prevention vaccine-preventable diseases. The Pink Book Home, Chapter 17 Pneumococcal Disease. Updated September 8, 2015. Dostępne z: https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/pneumo.html;
  17. Brouwer C et al. The impact of recurrent acute otitis media on the quality of children and their caregivers. Clin. Otolaryngol. 2005;30:258-65.;
  18. Klein J.O. The burden of otitis media. Vaccine 2001;19:S2-S8.;
  19. Barber C. et al. Acute otitis media in young children – what do parents say? Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2014;78(2):300-6.;
  20. NICE. Bacterial meningitis and meningococcal septicaemia in children: draft full guideline for consultation. 2009; Available from: http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/BacterialMeningitis Meningococcal;SepticaemiaDraftFullGuidelineConsultation.pdf.;
  21. Pelton SI, Yogev R. Improving the outcome of pneumococcal meningitis. Arch Dis Child 2005;90:333–334. doi: 10.1136/adc.2004.052928;
  22. Baraff LJ, Lee SI, Schriger DL. Outcomes of bacterial meningitis in children: a metaanalysis. Pediatr. Infect. Dis. J. 1993,12 (5);389-94.;
  23. NICE. Bacterial meningitis and meningococcal septicaemia in children: draft full guideline for consultation. 2009; Available from: http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/BacterialMeningitisMeningococcalSepticaemiaDraftFullGuidelineConsultation.pdf.;
  24. Roed C. et al. Educational achievement and economic self-sufficiency in adults after childhood bacterial meningitis. JAMA. 2013;309(16):1714-1721.;
  25. Emad uddin Siddiqui (2012). Neurologic Complications of Bacterial Meningitis, Meningitis, Prof. George Wireko-Brobby (Ed.), ISBN: 978-953-51-0383-7, InTech, Available from: http://www.intechopen.com/books/meningitis/neurologic-complications-of-bacterial-meningitis;
  26. Blok BA, Arts RJW, van Crevel R, Benn CS, Netea MG. Trained innate immunity as underlying mechanism for the long-term, nonspecific effects of vaccines. J. Leukoc. Biol. 2015; 98: 347–356;
  27. Sloyer JL Jr, Ploussard JH, Karr LJ, Schiffman GD. Immunologic response to pneumococcal polysaccharide vaccine in infants. Ann Otol Rhinol Laryngol Suppl. 1980; 89(3 Pt 2):351–356;
  28. Klouwenberg PK, Bont L. Neonatal and Infantile Immune Responses to Encapsulated Bacteria and Conjugate Vaccines. Clin Develop Immunol 2008; doi:10.1155/2008/628963;
  29. Health Protection Agency. Core topic 2: The immune system and how vaccine works. Dostępne z: http://psnc.org.uk/devon-lpc/wp-content/uploads/sites/20/2013/07/The-Immune-System-And-How-Vaccines-Work.pdf;
  30. Szaflarska A, Bukowska-Strakova K. Immunologia dla wakcynologów – cz. I. Odpowiedź immunologiczna na szczepionki. Mp.pl szczepienia. Dostępne z: http://www.mp.pl/szczepienia/artykuly/przegladowe/155473, immunologia-dla-wakcynologow#1;
  31. WHO Publication. Pneumococcal vaccines WHO position paper - 2012 -recommendations. Vaccine. 2012;30(32):4717–8.;
  32. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania. Dz.U., 2010 r., Nr 254, poz. 1711.;
  33. Meldunki o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Państwowy Zakład Higieny. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html (dostęp z dn. 17.08.2017).;
  34. Hryniewicz W. Jak często zakażenia pneumokokowe występują w Polsce? Szczepienia info. http://szczepienia.pzh.gov.pl/main.php?p=3&id=137&sz=1016&to= (dostęp z dn. 17.08.2017).;
  35. Hryniewicz W. Gdzie i jak często zakażenia pneumokokowe występują na świecie? Szczepienia info. http://szczepienia.pzh.gov.pl/main.php?p=3&id=137&sz=1018&to= (dostęp z dn. 17.08.2017).;
  36. Ferreira DM, Jambo KC, Gordon SB. Experimental human pneumococcal carriage models for vaccine research. Trends Microbiol 2011; 19:464-70; PMID:21784641; http://dx.doi.org/10.1016/j.tim.2011.06.003.;
  37. Wysocki J., Czajka H. Szczepienia w pytaniach i odpowiedziach. Szczepienie przeciw pneumokokom. Wydanie V. Help-Med., Kraków 2014, s. 161-174.;
  38. Mrożek – Budzyn D. Wakcynologia praktyczna. Szczepionka przeciw pneumokokom. Wydanie II., α- Medica , Bielsko – Biała 2009, s. 160-165.;
  39. Mp.pl pediatria, Medycyna praktyczna dla pacjentów. Szczepienie przeciw pneumokokom. https://pediatria.mp.pl/szczepieniaochronne/64435,szczepienie-przeciwko-pneumokokom (dostęp z dn.15.09.2017);
  40. World Health Organization, Weekly epidemiological record. No. 14, 2012, 87, 129-144, http://www.who.int/wer (dostęp z dn. 22.08.2017). ;
  41. World Health Organization, Immunization coverage, Fact sheet, July 2017 http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs378/en/ (dostęp z dn. 22.08.2017).;
  42. Koperny M., Woźniak A. Programy powszechnych szczepień przeciwko pneumokokom w Europie. Medycyna Praktyczna. Pediatria. Wydanie specjalne. 1/2017, 3-8.;
  43. Synflorix - ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika https://pl.gsk.com/pl/produkty/synflorix-zawiesina-do-wstrzykiwa%C5%84/ (dostęp z dn. 15.09.2017).;
  44. Prevenar 13 Charakterystyka Produktu Leczniczego http://www.ema.europa.eu/docs/pl_PL/document_library/EPAR_-_Product_Information/human/001104/WC500057247.pdf (dostęp z dn. 15.09.2017).;
  45. Ślusarczyk J.: Charakterystyka szczepionek w: Wakcynologia, red. Magdzik W. et al., wyd. II popr. i aktualizowane, α-medica press, Bielsko Biała, 2007.;
  46. Chybicka A, Dobrzańska A, Szczapa J, Wysocki J. Pierwsze dwa lata życia dziecka. Przewodnik dla rodziców. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013, str. 175-268.;
  47. Blok BA, Arts RJW, van Crevel R, Benn CS, Netea MG. Trained innate immunity as underlying mechanism for the long-term, nonspecific effects of vaccines. J. Leukoc. Biol. 2015; 98: 347–356;
  48. CDC. Infant immunization. http://www.cdc.gov/Features/InfantImmunization (dostęp z dn. 15.09.2017).;
  49. Wysocki J.: Komentarz do artykułu: Zepp F. et al.: Przegląd 8-letniego doświadczenia ze szczepionką Infanrix hexa. Expert Rev. Vaccines 8(6), 663-678 (2009).;
  50. Offit PA, Quarles J, Gerber MA, et al. Addressing Parents’ Concerns: Do Multiple Vaccines Overwhelm or Weaken the Infant’s Immune System? Pediatrics 2002; 109(1): 124-30.;
  51. Robert Koch Institute and the Paul-Ehrlich-Institut, 2007. Vaccination: 20 objections & 20 responses. http://www.rki.de/EN/Content/Prevention/Vaccination/Vaccination_download.pdf;jsessionid=3F31F5ACBE3807C9CB9E4E09E2ACCD12.2_cid390?__blob=publicationFile (dostęp z dn. 15.09.2017). ;
  52. Centers for Disease Control and Prevention. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases, 13th ed. 2015. Dostępne z : www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/pneumo.pdf (dostęp z dn. 15.09.2017).;
  53. Girish Ramachandran Gram-positive and gram-negative bacterial toxins in sepsis. Virulence. 2014 Jan 1; 5(1): 213–218. Published online 2013 Nov 5. doi: "https://dx.doi.org/10.4161%2Fviru.27024" \t "pmc_ext" 10.4161/viru.27024;
  54. Kadłubowski M., Hryniewicz W. Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy. KOROUN http://www.koroun.edu.pl/pdf/FAQs.pdf;
  55. Zalecenia Polskiej Grupy Roboczej ds. Inwazyjnej Choroby Pneumokowej (IChP) u Dzieci dotyczące stosowania siedmiowalentnej skoniugowanej szczepionki przeciwpneumokokowej (PCV7). Pediatr Pol 2007; 82 (5–6): 486–491